W podatkach i prawie nigdy nie wieje nudą! Co nasz czeka w IV kwartale 2026 r. oraz 2027 r.?

TipTAX Biuro Rachunkowe Ruda Śląska, TipTAX Biuro Rachunkowe Ruda Śląska

Szanowni Państwo,

przed nami ostatni kwartał 2026 r. oraz początek nowego roku, z którymi wiążą się istotne obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, rozliczeniami podatkowymi, zatrudnianiem pracowników i dokumentowaniem sprzedaży.

W związku z pojawiającymi się zmianami przepisów oraz projektami legislacyjnymi przygotowaliśmy dla Państwa zestawienie najważniejszych zagadnień, na które warto zwrócić uwagę już teraz.

Poniżej przekazujemy Państwu zestawienie najważniejszych zmian prawnych i podatkowych, które wejdą w życie od 1 stycznia 2027 r., a także tych, które będą miały znaczenie w IV kwartale 2026 r. Każdą pozycję oznaczyliśmy statusem:

Status: PEWNE – przepisy obowiązujące lub już opublikowane akty prawne; NIEPEWNE – projekty w toku prac legislacyjnych lub zapowiedzi.

Bardzo prosimy o zapoznanie się z niniejszym e-mailem. Wiele z poruszonych zmian będzie dotyczyć także Państwa, dlatego już wcześniej trzeba być na nie przygotowanym.

  1. WYNAGRODZENIA

PEWNE

  • Minimalne wynagrodzenie od 1.01.2027 r.: 4 950 zł brutto, stawka godzinowa 32,30 zł brutto (Rozporządzenie RM z 14.09.2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213).

NIEPEWNE (druk sejmowy nr 1811):

  • Automatyczne odsetki za spóźnioną wypłatę wynagrodzenia.
  • Nowe wykroczenie za niewypłacanie wynagrodzenia przez min. 3 miesiące – kara 5–60 tys. zł lub ograniczenie wolności.
  • Podwyższenie kar za naruszenia praw pracowniczych z 1–30 tys. zł do 2–60 tys. zł.
  • Podwyższenie kar za naruszenia BHP do 2–60 tys. zł.
  • Zakaz wliczania premii i dodatków do minimalnego wynagrodzenia.
  1. DZIAŁALNOŚĆ NIEREJESTROWANA

PEWNE

  • Limit = 225% minimalnego wynagrodzenia, liczony kwartalnie (art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, Dz.U. 2025 poz. 1480). Przy min. wynagrodzeniu 4 950 zł limit kwartalny na 2027 r. wyniesie 11 137,50 zł. Przy przekroczeniu – obowiązek wpisu do CEIDG w 7 dni. Zastrzeżenie: przepis o wniosku do CEIDG ( 5 ust. 2) zmienia się 14.10.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 507).
  1. AUTOZAPIS DO PPK W 2027 R.

PEWNE (art. 23 ust. 2, 5-9 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, Dz.U. 2026 poz. 192 wraz z nowelizacją Dz.U. 2026 poz. 989): Zgodnie z ustawą co 4 lata następuje tzw. ponowny autozapis osób, które wcześniej złożyły deklarację rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK. Najbliższy taki cykl przypada na 2027 r. i dotyczy osób w wieku od 18 lat do 54 lat:

  • do końca lutego 2027 r. – podmiot zatrudniający (pracodawca) ma obowiązek poinformować uczestnika, który zrezygnował z PPK, o ponownym rozpoczęciu dokonywania za niego wpłat (art. 23 ust. 5) od 1 kwietnia 2027
    Pracownicy, którzy będą chcieli rozpocząć oszczędzanie nie muszą podejmować żadnych działań. Natomiast pracownicy, którzy chcą zrezygnować z wpłat do PPK mogą od 1 marca 2027 r. złożyć pracodawcy deklarację rezygnacji.
  • od 1 kwietnia 2027 r. – pracodawca wznawia naliczanie i przekazywanie wpłat do PPK za takie osoby, chyba że ponownie złożą deklarację o rezygnacji (art. 23 ust. 6),
  • osoby, które ukończyły 70. rok życia przed 1 kwietnia 2027 r. – nie są obejmowane ponownym autozapisem (art. 23 ust. 8),
  • osoby w wieku 55-70 lat – mogą zostać objęte ponownymi wpłatami wyłącznie na swój wniosek złożony do końca lutego 2027 r. (art. 23 ust. 9),
  • uczestnik, który nie chce być ponownie objęty PPK, musi złożyć nową pisemną deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat (analogicznie jak przy pierwszej rezygnacji, art. 23 ust. 2).

Rekomendujemy pracodawcom przygotowanie się do obsługi tego procesu (identyfikacja osób z wcześniejszą rezygnacją, przygotowanie informacji dla pracowników, obsługa nowych deklaracji rezygnacji) odpowiednio wcześniej przed lutym 2027 r.

Ważne: Pracodawca nie może nakłaniać pracowników do ponownego złożenia deklaracji rezygnacji z wpłat do PPK. Zgodnie z ustawą o PPK takie działanie podlega karze grzywny wynoszącej do 1,5 proc. funduszu wynagrodzeń u danego pracodawcy w poprzednim roku obrotowym.

  1. ZUS I UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE

PEWNE

  • Podstawa składek preferencyjnych (Mały ZUS – 24 mies.) w 2027 r.: 1 485 zł (30% z 4 950 zł; art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
  • Minimalna składka zdrowotna w 2027 r.: 445,50 zł/mies. (9% z 4 950 zł; art. 79 i 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej).
  • Publikacja limitu 30-krotności na 2027 r. – w IV kw. 2026 r. (coroczne obwieszczenie MRPiPS).

NIEPEWNE

  • Podstawa „dużego ZUS” i limit 30-krotności – zależne od ustawy budżetowej na 2027 r. (prognoza ok. 10 033 zł przeciętnego wynagrodzenia).
  • Reforma składki zdrowotnej przedsiębiorców (stała podstawa ryczałtowa, automatyczny zwrot nadpłat).
  • Zmiany w e-ZLA (jeden tytuł ubezpieczenia) i wydłużenie zasiłku opiekuńczego do 120 dni.
  1. PIT/CIT/RYCZAŁT

NIEPEWNE (projekt UD458 projekt rządowy, przyjęty przez rząd, nieuchwalony)

  • Podniesienie progu PIT do 130 000 zł (12% podatku); nowa stawka 24% dla dochodów 130–150 tys. zł; powyżej 150 tys. zł – 32%.
  • Obniżenie limitu ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro; nowa stawka 17% od nadwyżki >300 tys. euro. Jeżeli rozwiązanie zostanie uchwalone w przedstawionym kształcie i będzie miało zastosowanie od 2027 r., może istotnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorców korzystających obecnie z ryczałtu.
  • Wzrost CIT z 19% do 22% dla przychodów >50 mln euro oraz podatkowych grup kapitałowych.
  • Danina solidarnościowa: z 4% do 5% od nadwyżki dochodów ponad 1 mln PLN
  1. VAT

PEWNE – różne terminy wejścia w życie

  • rezygnacja z odrębnego obowiązku składania informacji o spisie z natury w przypadku rezygnacji z VAT,
  • zmiany w zakresie danych wykazywanych w JPK_VAT,
  • modyfikacje niektórych obowiązków dotyczących kas rejestrujących,
  • zmiany w zasadach rejestracji podatników,
  • dalsze zmiany dotyczące systemu TAX FREE

NIEPEWNE (projekt w toku), planowane głównie na 1.01.2027:

  • Instytucja „składu VAT” ze stawką 0%.
  • Rozszerzona odpowiedzialność solidarna za usługi niematerialne.
  • Zmiana liczenia limitu zwolnienia podmiotowego z VAT.
  • Nowe zasady dokumentowania VAT przy imporcie.
  • Zmiany w uldze na złe długi (metoda kasowa).
  • Klasyfikacja split payment wg CN zamiast PKWiU.
  • Zmiany w systemie kaucyjnym, redukcja obowiązków administracyjnych.
  • VAT na napoje: wzrost stawki do 23% na napoje z kofeiną/tauryną (mniej niż 20% soku), m.in. energetyki, piwa i wina bezalkoholowe – z 5%/8% do 23%. Planowane od 1.01.2027 r. (projekt gov.pl/web/premier).
  1. KSeF

PEWNE

  • Zgodnie z harmonogramem: 1.02.2026 (obrót >200 mln zł), 1.04.2026 (pozostali), 01.2027 – wszyscy pozostali podatnicy.
  • Do końca 2026 r. obowiązuje limit 10 000 zł/mies. poza KSeF, faktury z kas fiskalnych, paragony z NIP do 450 zł jako faktury uproszczone – te ułatwienia wygasają01.2027.
  • Faktury B2C pozostają poza obowiązkiem KSeF bezterminowo.
  • Kary za błędy w KSeF (do 100% VAT / do 18,7% należności) mają obowiązywać od 1.01.2027 wg obecnego prawa.
  • Od 1 stycznia 2027 r. przewidziano zakończenie możliwości wystawiania faktur przy użyciu kas rejestrujących. Jeżeli sprzedaż została zaewidencjonowana na kasie, a nabywca będący podatnikiem zażąda faktury, należy uwzględnić obowiązek jej wystawienia w KSeF.

NIEPEWNE

  • zapowiedź MF (16.09.2026) o wydłużeniu odroczenia kar do 31.12.2027 – resort dopiero rozpoczyna prace nad projektem; sam obowiązek KSeF od 1.01.2027 pozostaje niezmienny.
  1. KASY FISKALNE

PEWNE

  • wygaśnięcie ułatwień 31.12.2026 r. (art. 145n ustawy o VAT) – znikają paragony z NIP do 450 PLN
  • brak możliwości wystawiania faktur przy zastosowaniu kasy fiskalnej.

NIEPEWNE (RCL nr 70/2026 nowelizacja w trakcie procedowania), planowane na 1.01.2027 (zakaz wymiany pamięci fiskalnej od 1.07.2027):

  • Koniec wystawiania faktur z kas fiskalnych.
  • Paragony z NIP do 450 zł przestaną być fakturą uproszczoną.
  • Obowiązek wyrejestrowania kasy w ciągu 5 dni od zaprzestania używania (kara 300 zł za brak).
  • Zakaz wymiany pamięci fiskalnej.
  • Zapowiadana aplikacja do wystawiania e-paragonów.
  1. APLIKACJA DO E-PARAGONÓW

PEWNE

  • istniejąca aplikacja „e-Paragony” dla konsumentów – już działa (podatki.gov.pl)

NIEPEWNE

  • zapowiedź (6.07.2026, pakiet „Deregulacja 2.0”) darmowej aplikacji dla przedsiębiorców do wystawiania paragonów z telefonu, alternatywnie wobec kasy fiskalnej – brak projektu ustawy i konkretnej daty wdrożenia.
  1. PRAWO PRZEDSIĘBIORCÓW / CEIDG

PEWNE

  • rejestracja działalności wyłącznie przez Internet (listopad 2026 r.).
  1. JPK_KPiR / JPK_ŚT – ZMIANA TERMINÓW PRZESYŁANIA KSIĄG PRZEZ PODATNIKÓW PIT

PEWNE przepisy doprecyzowujące i zmieniające zasady prowadzenia oraz przesyłania JPK dla podatników PIT prowadzących działalność gospodarczą:

  • podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów (JPK_PKPiR) oraz ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych przesyłają je naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia upływu terminu złożenia zeznania rocznego (art. 24a ust. 1db pkt 1),
  • podatnicy prowadzący księgi rachunkowe (dotyczy osób fizycznych prowadzących działalność w formie ksiąg rachunkowych oraz spółek niebędących osobami prawnymi) przesyłają je do 31 lipca roku następującego po roku podatkowym (art. 24a ust. 1db pkt 2),
  • w przypadku spółek niebędących osobą prawną, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, księgi przekazuje się w terminie do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego tych spółek (art. 9 ust. 1e ustawy o CIT – przepis analogiczny, już obowiązujący),
  • doprecyzowano też zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić księgi i ewidencję podlegające przesyłaniu (art. 24a ust. 8 pkt 1), oraz zasady wyznaczania właściwego naczelnika urzędu skarbowego dla spółek (art. 24a ust. 1f).
  1. E-ORZECZENIA MEDYCYNY PRACY

PEWNE

Od 18 października 2026 r. orzeczenia z badań wstępnych, okresowych i kontrolnych pracowników muszą być wystawiane wyłącznie w postaci elektronicznej i zapisywane w Systemie Informacji Medycznej. Podstawa: rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. 2026 poz. 456).

  • Pracownik uzyskuje dostęp do orzeczenia przez Internetowe Konto Pacjenta.
  • Pracodawca otrzymuje wyłącznie informację niezbędną do dopuszczenia pracownika do pracy, bez szczegółowych danych medycznych.
  • Forma papierowa pozostaje możliwa tylko do 17 października 2026 r. (okres przejściowy) oraz wyjątkowo po tej dacie, gdy sporządzenie dokumentu elektronicznego nie jest możliwe.
  • Rekomendujemy pracodawcom dostosowanie umów z jednostkami medycyny pracy do elektronicznego przekazywania orzeczeń oraz przygotowanie działów kadr na nowy obieg dokumentów – tak, aby żaden pracownik nie podjął pracy bez ważnego orzeczenia.
  1. ZMIANA DOTYCZĄCA PODATKU OD CZYNNOSCI CYWILNOPRAWNYCH (PCC)

NIEPEWNE (zmiana legislacyjna w toku na podstawie sprawdzonych informacji)

  • projekt przewiduje podwyższenie limitu zwolnienia z PCC przy zakupie rzeczy ruchomych z 1 000 zł do 3 000 zł. Dotyczy to m.in. zakupu samochodów, mebli, komputerów, telefonów i sprzętu AGD od osób prywatnych, jeżeli dana transakcja podlega zasadom opodatkowania PCC.
  1. MOŻLIWOŚĆ ZAPŁATY PODATKU PRZEZ OSOBĘ TRZECIĄ DO KWOTY 5000 PLN

PEWNE

  • od 1 października 2026 r. obowiązują nowe zasady zapłaty podatku przez osoby inne niż podatnik. Na podstawie art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej podatek może zostać zapłacony przez dowolny inny podmiot, jeżeli wysokość zobowiązania podatkowego nie przekracza 5 000 zł. Wcześniej limit ten wynosił 1 000 zł.
  1. MOBBING – PRAWO PRACY

PEWNE

  • zmiany dotyczące mobbingu i dyskryminacji od 5 listopada 2026 r. Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod poz. 1046. Wchodzi w życie 5 listopada 2026 r. Najważniejsze zmiany obejmują: doprecyzowanie definicji mobbingu i dyskryminacji, rozszerzenie obowiązków pracodawcy dotyczących przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i naruszaniu godności pracownika, nowe zasady dochodzenia roszczeń przez pracowników;, obowiązek systematycznego zapobiegania mobbingowi, reagowania na jego występowanie oraz wspierania osób, których dotyczy, obowiązek ustalenia odpowiednich reguł i procedur przez pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników, jeżeli kwestie te nie zostały uregulowane w układzie zbiorowym lub regulaminie pracy.
  1. ZUS I ZWOLNIENIA LEKARSKIE

PEWNE

  • Nowe zasady wystawiania e-ZLA od 1 stycznia 2027 r. ZUS informuje o zmianach dotyczących zwolnień lekarskich osób, które mają więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia. Od 1 stycznia 2027 r. lekarz będzie mógł, na żądanie ubezpieczonego, nie wystawiać zwolnienia lekarskiego z określonego tytułu ubezpieczenia, jeżeli charakter pracy pozwala na jej wykonywanie mimo niezdolności do pracy z innego tytułu.

Przykładowo osoba zatrudniona u dwóch pracodawców może być niezdolna do wykonywania pracy fizycznej u jednego z nich, a jednocześnie zdolna do wykonywania pracy biurowej u drugiego.

  1. OKI – OSOBISTE KONTO INWESTYCYJNE

PEWNE – ustawa ogłoszona; wejście w życie 1 stycznia 2027 r.

  • Od 1 stycznia 2027 r. osoby fizyczne będą mogły korzystać z Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), czyli nowego, dobrowolnego rozwiązania umożliwiającego oszczędzanie i inwestowanie na preferencyjnych zasadach podatkowych. Podstawę prawną stanowi ustawa z 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1098).

Najważniejsze założenia:

  • Do 100 000 zł wartości aktywów przewidziano zwolnienie z podatku belki (19%) od wartości aktywów, przy czym maksymalnie 25 000 zł może stanowić część oszczędnościowa.
  • Dochody z aktywów zgromadzonych na OKI, w tym odsetki i dywidendy, będą korzystały z wyłączenia z opodatkowania PIT na zasadach określonych w ustawie.
  • Aktywa przekraczające odpowiednie limity zwolnienia będą podlegały podatkowi od wartości aktywów zgodnie z ustawą → 0,85% od wartości aktywów nie od zysku.
  • Z rozwiązania będą mogły korzystać osoby pełnoletnie, a jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI.
  • Konto ma umożliwiać wpłacanie i wypłacanie środków bez konieczności utrzymywania ich do określonego wieku lub terminu.
  1. OPŁATY MIEJSCOWE

PEWNE – ustawa ogłoszona; wejście w życie 1 stycznia 2027 r.

  • W 2027 r. maksymalna stawka opłaty miejscowej wyniesie 5 zł za noc, a na obszarach ochrony uzdrowiskowej 5,50 zł. Będą to stawki maksymalne – ostateczną ich wysokość ustala rada gminy. Opłata miejscowa i opłata uzdrowiskowa będą pobierane od osób, którym przez co najmniej jedną noc świadczone są usługi zakwaterowania. Dotyczyć to będzie m.in. hoteli, pensjonatów, kempingów, schronisk, kwater prywatnych oraz sanatoriów. Nie będzie trzeba ustalać, czy ktoś przyjechał w celach turystycznych, zawodowych, czy zdrowotnych.
  • Obowiązek poboru opłat przejmą podmioty świadczące usługi zakwaterowania. Zastąpi to obecny system inkasa, czyli pobierania opłat przez osoby lub podmioty wyznaczone przez gminę. Za terminowe przekazywanie prawidłowo pobranych opłat płatnik otrzyma wynagrodzenie w wysokości co najmniej 10 proc. pobranych opłat. Będzie też prowadził rejestr pobranych i niepobranych opłat. Z opłat zwolnione będą osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z dysfunkcją wzroku. Zwolnienie obejmie również jedną osobę towarzyszącą osobie niepełnosprawnej. Gminy będą mogły także różnicować stawki opłat i wprowadzać dodatkowe zwolnienia, np. ze względu na długość pobytu, porę roku, czy wiek osoby zobowiązanej do zapłaty.
  • Ustawa zakłada też, że opłata miejscowa będzie mogła być wprowadzona bez konieczności wykazywania korzystnych właściwości klimatycznych miejscowości. Pozostanie wymaganie posiadania walorów krajobrazowych oraz odpowiedniej bazy noclegowej. Tak jak dotychczas o wprowadzeniu opłaty zdecyduje rada gminy.
  1. WZROST ULGI Z TYTUŁU KRWIODAWSTWA

NIEPEWNE

  • Dwukrotne zwiększenie limitu odliczenia ulgi podatkowej z tytułu krwiodawstwa jest jedną ze zmian przewidzianych nowelizacją ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, którą 29 września 2026 r. przyjęła Rada Ministrów. Zmiana ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. i będzie miała zastosowanie do dochodów lub przychodów osiągniętych od tego dnia.
  • Obecnie (od 2007) kwota rekompensaty wynosi 130 zł za 1 litr krwi.
  • Od 2027 r. kwota rekompensaty ma wynieść 260 zł za 1 litr krwi.
  1. KONIEC SANKCJI ZA WPŁATĘ NA RACHUNEK SPOZA TZW. BIAŁEJ LISTY PODATNIKÓW VAT

PEWNE – ustawa ogłoszona; wejście w życie 1 stycznia 2027 r.

  • Przedsiębiorcy nie będą już tracić prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu, jeśli zapłacą kontrahentowi na rachunek spoza tzw. białej listy podatników VAT lub z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
  • W ustawie zaproponowano wykreślenie dodatkowych sankcji w podatkach dochodowych, nakładanych w sytuacji, kiedy przedsiębiorca za transakcję (powyżej 15 tys. zł) przeprowadzoną z podatnikiem VAT czynnym zapłaci na inny rachunek niż zamieszczony w odpowiednim wykazie podmiotów (tzw. białej liście) lub dokona płatności z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
  • Zgodnie z ustawą w przypadku płatności na rachunek spoza wykazu nabywca nadal będzie ponosił odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe dostawcy w VAT na podstawie ustawy, tak samo, jak przy ominięciu MPP jedyną sankcją pozostanie ta wynikająca z ustawy. Dodatkowa kara, czyli brak możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, nie będzie nakładana. Jako powód rezygnacji z sankcji w PIT i CIT resort finansów wskazał uruchomienie KSeF.

Podziel się tym wpisem!

Chcesz porozmawiać?

Kliknij przycisk poniżej, wybierz temat, napisz nam o swoim projekcie, a my przygotujemy dla Ciebie indywidualną ofertę.

Porozmawiajmy